نظریه های جهانی شدن و دین (مطالعه ای انتقادی)

معرفي:
«نظریه های جهانی شدن و دین» کتاب جدید دکتر حسین کچویان، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و استاد دانشگاه تهران است که از سوی نشر نی منتشر شده است.
«نظریه‌های جهانی شدن و دین» کتابی است از «دکتر حسین کچویان» که به قرائت انتقادی نظریات جهانی شدن از منظر تئوری‌پردازان آن و جایگاه دین در این نظریه‌پردازی‌ها می‌پردازد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و عضو هئیت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با مطالعهٔ انتقادی نظریات متفکرانی چون الوین تافلر، دیوید هاروی، فردریک جیمسون، امانوئل کاستلز، آنتونی گیدنز، فرانسیس فوکویاما، رابرتسون و بیر معتقد است که در این نظریات دین به عنوان مانع تصویر شده است و تلاش می‌شود که به حاشیه رانده شود.

او نظام ارزشی این متفکران را دنیاگرایانه می‌خواند و بر این باور است که آن‌ها با اصل گرفتن تجدد از عهدهٔ فهم وعده‌های جهانی ادیان و درک اندیشه و توان جنبش‌های دینی و چرایی آن‌ها برنمی‌آیند.

نگاه متفاوت و انتقادی «دکتر حسین کچویان» به «نظریه‌پردازی در علوم اجتماعی سکولار» قطعا رهیافت جالبی برای علوم انسانی است.

حسین کچویان در کتاب «نظریه‌های جهانی شدن و دین» به مطالعه‌ای انتقادی دربارهٔ نقش دین و کارکرد آن در تئوری‌های جهانی شدن پرداخته است.

در نخستین فصل کتاب نویسنده به خوانش آرا و اندیشه‌های «الوین تافلر» در این رابطه می‌پردازد. در فصل دوم کچویان نظریه‌های جهانی‌شدن نسبت به دین را به دو دستهٔ جناح چپ تجدد و جناح راست تجدد تقسیم می‌کند.

در خوانش نظریه‌های چپ، کچویان به بررسی اندیشهٔ دیوید هاروی، فردریک جیمسون و امانوئل کاستلز پرداخته است. کچویان رویکرد مارکسیست‌ها به دین را تداوم رویکرد مارکس ارزیابی کرده که در آن به دین جنبه‌ای حاشیه‌ای داده شده است.

کچویان درباره این کتاب و موضوعش می گوید:
در اینکه جهانی شدن یک نظریه نیست و چندین نظریه است بحثی نیست. اما آیا وجه مشترکی میان این همه نظریه وجود ندارد که همه آن‌ها را تحت عنوان «نظریه جهانی شدن» جمع می‌کند؟ منظور من از نظریه جهانی شدن یک نظریه خاص نبوده و غرض نظریان راجع به این حوزه می‌باشد.
وی می افزود: به نظر می‌رسد این نکته که تمامی رسانه‌های جهان از جمله هالیوود و تمامی خبرگزاری‌های معتبر جهان به صورت هماهنگ و کاملاً جهت‌دار مشغول فعالیت هستند امری مشهود و غیرقابل انکار است و این‌که این‌ها همگی با یک هدف مشترک و یک رهبری مشترک فعالیت می‌کنند واضح است.
ایشان راجع به قرائت متفاوتش از جهانی شدن گفت: متاسفانه تمامی نظریاتی که راجع به جهانی شدن به توصیف و تبیین پرداخته‌اند مهم‌ترین نکته‌ای را که مورد بحث قرار داده‌اند بحث همگونی فرهنگ‌ها و یکپارچگی حوزه‌های فرهنگی می‌باشد. شما کتابی را پیدا نخواهید کرد که راجع به جهانی شدن بحث کرده باشد و به این نکته نپرداخته باشد. لذا عده ای می گویند حتماً یک چیزی بوده است که این همه بحث در مورد آن صورت گرفته و گرنه بحث‌ها بی‌جهت و بدون دلیل نبوده است.